2020 թվականի պատերազմից հետո Հայաստանում երկար ժամանակ գերիշխում էր պարտության, կորստի և հոգեբանական ծանր ճգնաժամի մթնոլորտը։ Երկիրը կորցրել էր ոչ միայն հազարավոր կյանքեր ու տարածքներ, այլ նաև մարդկանց մի մասի հավատը սեփական ուժերի նկատմամբ։ Այդ ֆոնին այսօր անցկացվող առաջին զորահանդեսը պարզապես ռազմական հանդիսավոր միջոցառում չէ։ Այն շատ ավելի խորքային ու խորհրդանշական նշանակություն ունի։
Այս զորահանդեսը առաջին հերթին ցույց է տալիս, որ Հայաստանը փորձում է դուրս գալ պարտության հոգեբանությունից և վերականգնել իր պետական ու ռազմական դիմադրողականությունը։ Սա ոչ միայն նոր զինտեխնիկայի, բանակի վերափոխման ու արդիականացման ցուցադրություն է, այլ նաև հասարակական և պետական կամքի վերականգնման խորհրդանիշ։
Վերջին տարիներին շատ խոսվեց բանակի խնդիրների, հին համակարգերի ձախողումների և փոփոխությունների անհրաժեշտության մասին։ Պատերազմը բացահայտեց տարիներով կուտակված սխալները, և ակնհայտ դարձավ, որ անվտանգությունն այլևս չի կարող կառուցվել հին պատկերացումների վրա։ Սակայն ցանկացած պետության համար գալիս է մի պահ, երբ միայն սեփական ցավերի ու պարտությունների մասին խոսելը բավարար չէ։ Պետք է նաև ցույց տալ, որ կա վերականգնման գործընթաց, կա ապագայի նկատմամբ պատասխանատվություն և պաշտպանվելու կարողություն։
Միևնույն ժամանակ կարևոր է հասկանալ, որ ուժեղ բանակ ունենալու ցանկությունը չի նշանակում պատերազմի ձգտում։ Հակառակը՝ իրական խաղաղությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ պետությունը ունակ է պաշտպանել իրեն։ Հայաստանը այսօր փորձում է կառուցել մի իրականություն, որտեղ խաղաղությունը դառնում է ոչ թե պարտադրված լռություն, այլ արժանապատիվ ու անվտանգ գոյության պայման։
Այս զորահանդեսը հենց այդ ուղերձներից մեկն է կրում։ Հայաստանը ցանկանում է խաղաղություն, ցանկանում է կայունություն տարածաշրջանում և պատերազմը չի դիտում որպես նպատակ կամ քաղաքական գործիք։ Բայց միևնույն ժամանակ պետությունը պարտավոր է ունենալ բանակ, որն ունակ կլինի պաշտպանել երկրի սահմաններն ու քաղաքացիների անվտանգությունը։ Որովհետև պատմությունը բազմիցս ցույց է տվել՝ խաղաղություն ամենից հաճախ պահպանել են այն երկրները, որոնք ունեցել են պաշտպանվելու կարողություն։
Պատերազմից հետո ամենավտանգավորը ոչ միայն տարածքային կորուստն է, այլ նաև հասարակության ներսում ձևավորվող անկարողության զգացումը։ Իսկ նման խորհրդանշական իրադարձությունները կարևոր են հենց այդ հոգեբանական կոտրվածքը հաղթահարելու համար։ Այսօրվա զորահանդեսը պետք է ընկալել ոչ թե որպես պատերազմի քարոզ, այլ որպես վերականգնման, ինքնիշխանության և խաղաղ ապագա կառուցելու կամքի ցուցադրում։
Մկրտիչ Իսրայելյան
Բաժանորդագրվեք Zarkerak.am-ի տելեգրամ ալիքին։
