Բաժանորդագրվեք Zarkerak.am-ի տելեգրամ ալիքին։
Ամանոր է ու «Ժեստ» հոգեբանական կենտրոնի հոգեբան Լուսինե Գրիգորյանի խոսքով՝ երեխայի ճիշտ զարգացման համար շատ կարևոր է հեքիաթին և կախարդանքին հավատալը.«Հենց սա է ապահովում երազելու ունակությունը, ստեղծագործ մտածողության զարգացումը, խաղային երևակայությունը: Իհարկե կախարդանքի զգացումը չպետք է պարունակի այն սուտը, որն իրականում խախտում է վստահության դաշտը երեխայի և արտաքին աշխարհի միջև: Ձմեռ պապի հարցում գործ ունենք այնպիսի մի փոքրիկ ստի հետ, որը չի վնասում հոգեկան առողջությանը, եթե շատ նրբանկատ և ճիշտ է կազմակերպվում մեծերի կողմից»:
Ըստ մասնագետի, շատ տարբեր են մեկնաբանությունները՝ ասել երեխային, որ Ձմեռ պապ չկա, երբ ասել, ինչպես ասել: Մի բան անխուսափելի է, վաղ թե ուշ երեխան իմանալու է ճշմարտությունը՝ նաև ինքնուրույն.«Այս հարցում երեխայի հետ զրուցելիս շատ կարևոր է հաշվի առնել անհատական առանձնահատկությունները, երեխայի հարցերը: Եթե գանք տարիքային զարգացմանը, ապա ավելի շատ կարող են կրտսեր դպրոցական տարիքից նմանատիպ հարցեր առաջանալ՝ սոցիալականացման ակտիվացմամբ, այլ երեխաների հետ շփմամբ պայմանավորված»:
Վատագույն տարբերակը ծնողի աննրբանկատությունն է, որը կարող նաև տրավմաստիկ լինել երեխայի համար՝ հանգեցնելով հիասթափություն, երեխայի բաժին հեքիաթի ոչնչացման:
Ըստ մասնագետի, երբ ծնողը պարզապես հերքում է Ձմեռ պապի գոյությունը, ապա երեխայի մոտ խախտվում է վերջինիս հանդեպ վստահության և ծնողի կողմից պաշտպանվածության բազային զգացումը.«Ստացվում է ՝ երեխայի աչքերում սուտը բացահայտվում է, նա մտածում է, կան տարբեր իրականություններ: Ծնողն է որոշողը՝ հեքիաթը կընդհատվի՞, թե՞ կունենա շարունակություն»:
Իսկ ինչպես շարունակել հեքիաթը` իրականության հիմքերի վրա.«Շատ կարևոր է երեխային նախ լսել ու հիշել այս խորհուրդը՝ երեխաների մոտ երբեք չպետք է կեղծել, պարզապես նրբանկատորեն տալ բացատրություններ, որ նա չմտածի՝ մինչև 6-7 տարեկանն այլ իրականության մեջ է ապրել, ու հիմա բախվում է մեկ այլ իրականության: Կարող ենք բացատրել, որ իրականում Ձմեռ պապը թեև հեքիաթային կերպար է, բայց նրա գաղափարը մարդկանց միավորում է, երեխաներին երջանկացնում, մեծահասակներս էլ փորձում ենք փոքրիկների համար հենց այդ տրամադրությունը ստեղծել: Արդյունքում երեխան ունենում է զգացողություն ոչ թե որ իրեն խաբել են, այլ ինքը գեղեցիկ ավանդույթի մաս է»:
Նա նշում է, որ կարելի է նաև երեխային առաջարկել տեղափոխվել մեծերի դաշտ, ու իրենից ավելի փոքրիկների համար օգնել ապահովել տոնական տրամադրությունը:
Հոգեբանն ասում է՝ Ձմեռ պապի թողած ոչ ցանկալի նվերն էլ կարող է տոները փչացնել, բայց այս հարցում մատնանշում է հարակից այլ երևույթներ.«Իրականում սա պայմանավորված է ընտանիքի արժեհամակարգով՝ արդյոք առաջին տեղում դրված են նյութական արժեքները, թե ոչ: Ժամանակաշրջանն իրենը թելադրում է, դրանից խուսափել չենք կարող: Եթե երեխային ընտանիքը ճիշտ արժեքներ է փոխանցում, նա սովորում է, որ Ձմեռ պապիկի նվերը պետք է լինի ընդամենը գեղեցիկ ավանդույթ, այլ ոչ թե հիմնական խնդիրը լինի դրա չափն ու գինը: Եթե մեծացնում ենք թվեր ու գներ ճանաչող երեխա, նա անկախ տոնից՝ ցանկացած դեպքում ունենալու է չբավարարության զգացում»:
Իսկ Ձմեռ պապը միայն խելոք երեխաներին է նվերներ բերում: Հոգեբանի համոզմամբ՝ ծնողների կողմից տարածվող այս թեզը ոչ միանշանակ է.«Շատ հաճախ Ձմեռ պապիկի գոյության, նվերի և կախարդանքի գոյությունն այնքան է արժեզրկվում, որ դառնում է առևտուր երեխայի հետ: Կարող են ասել՝ հաց կեր, քեզ լավ կպահես, թե չէ նվեր չես ստանա»:
Նաև նկատում է, Ձմեռ պապիկին գրվող նամակների ավանդույթը շատ կարևոր է, բայց դրանք պետք է գրվեն ոչ թե ամեն գնով զարգացնելու գերազանցիկի սինդրոմը, թե երեխան իրեն որքան լավ ու ճիշտ է պահել, այլ հնարավորություն տան տարին ամփոփելու՝ արածի ու չարածի համատեքստում.«Մեծերի հետ աշխատելիս հաճախ ենք խոսում տարին ամփոփելուց, այս նամակը չպետք է դառնա տագնապալի քննություն՝ բարձր գնահատականների ակնկալիքով կամ կասկածներով՝ արդյոք բավարար լա՞վն է եղել նվեր ստանալու համար: Երեխային շատ ավելի խորքային պետք է բացատրել նաև խելոք կամ լավը լինելու չափանիշները, նաև շրջապատի հետ հարաբերվելու համատեքստում»:
Հոգեբանը նաև կարևորեց հանգամանքը, թե իրականության մեջ երեխան Ձմեռ պապի ինչ կերպար է տեսնում, արդյոք դա կապ ունի իր պատկերացումների հետ: Նա նշեց, որ երեխաներ կան, որոնց համար Ձմեռ պապի անխնամ մորուքը, կեղտոտ հագուստը, կամ ոչ պատշաճ տեսքը կարող է միայն ծիծաղ առաջացնել, բայց կան երեխաներ, որոնք կարող են այս հիասթափությունից տրավմա տանել.«Գուցե սա թվա ոչ այնքան կարևոր, բայց Ձմեռ պապերը պետք է հոգեբանական առումով էլ պատրաստվեն երեխայի հետ շփմանը. սա ավելի նուրբ աշխարհ է: Ատրիբուտիկան պետք է ստեղծվի այնպես, որ խուսափենք նաև Ձմեռ պապից վախենալու իրավիճակից: Երբ Ձմեռ պապը միանգամից սկսում է բարձր բղավելով խոսելով,չի տիրապետում շփման մշակույթին երեխայի համար հիասթափությունը պատրաստ է»,- ասաց հոգեբան Լուսինե Գրիգորյանը:
